Dosye
Edikasyon an Ayiti : chif kle, defi ak plas teknoloji dijital la
Plis pase 18 000 lekòl, 4 milyon elèv, prèske 117 000 pwofesè : edikasyon an Ayiti chita sou plizyè milye direksyon ki òganize lekòl yo pou kont yo. Dosye sa a fè pwen sou chif yo, sou jan sistèm nan òganize, sou difikilte yo jwenn sou teren an ak sou sa teknoloji dijital la ka chanje toutbon.
Ekip Skoleda ·
Edikasyon an Ayiti an chif
Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP) te prezante rezilta resansman lekòl 2024-2025 la 11 desanm 2025. Resansman sa a, ki te lanse an mas 2025, te pibliye nan Anyè estatistik edikasyon an. Li konte 18 241 lekòl ki gaye nan dis depatman peyi a, 4 028 897 elèv ak 116 939 pwofesè.
Si nou mezire chif sa yo pou chak lekòl, sa bay yon mwayèn anviwon 220 elèv pa lekòl ak 34 elèv pou chak pwofesè. Dèyè mwayèn sa yo, sitiyasyon yo diferan anpil : gwo lekòl lavil ki gen plizyè milye elèv, ti lekòl kominotè nan zòn riral, lekòl kongreganis, lekòl pwofesyonèl.
Yon sistèm se sektè ki pa piblik la ki pote pi gwo pati ladan l
An Ayiti, pifò elèv ale nan yon lekòl ki pa piblik : lekòl prive layik, lekòl kongreganis, lekòl kominotè oswa lekòl òganizasyon ap soutni. Nan resansman lekòl 2015-2016 la, 78 % elèv ki te enskri yo te nan sektè ki pa piblik la, kont 22 % nan sektè piblik la.
Pou plizyè milye lekòl sa yo, se direksyon an menm ki pote jesyon an sou do l : enskri elèv yo, swiv frè lekòl la ak vèsman fanmi yo, kalkile mwayèn yo, prepare bilten yo ak palmarès (klasman) an, kenbe kontabilite a, reponn demann ministè a. Travay sa a toujou fèt sitou sou papye, nan kaye ak nan fichye ki gaye toupatou.
Kijan lekòl ayisyen an òganize
Pakou lekòl la swiv jan MENFP a divize l :
- Preskolè a, anvan elèv la antre nan 1ye ane fondamantal.
- Fondamantal la, nevan ane an twa sik : 1ye rive 4yèm ane (1ye sik), 5yèm ak 6yèm ane (2yèm sik), 7yèm rive 9yèm ane (3yèm sik). Li fini ak egzamen ofisyèl (egzamen leta) 9yèm ane fondamantal.
- Segondè a, soti NS1 rive NS4, jiska egzamen leta fen etid segondè yo.
- Etid siperyè ak fòmasyon pwofesyonèl, nan inivèsite yo, nan lekòl pwofesyonèl yo ak nan sant fòmasyon yo.
Difikilte lekòl yo ap viv
- Ane lekòl ki koupe. Ensekirite, moun ki oblije kite zòn yo, katastwòf natirèl : nan plizyè rejyon, gen lekòl ki fèmen oswa ki chanje kote, e gen elèv ki chanje lekòl nan mitan ane a.
- Sa sa koute fanmi yo. Nan sektè ki pa piblik la, se fanmi yo ki peye frè lekòl la, souvan pa vèsman. Lekòl la bezwen konnen kiyès ki peye kisa, e fanmi yo bezwen resi.
- Enfòmasyon ki gaye. Nòt nan kaye, lis nan fichye Excel, mesaj sou WhatsApp : jwenn dosye yon elèv oswa refè yon bilten pran tan, e yon dokiman ki pèdi souvan pèdi nèt.
- Kouran ak koneksyon. Kouran ak entènèt koupe souvan. Yon zouti ki mande koneksyon tout tan pa adapte ak reyalite lekòl yo.
- Distans ak fanmi yo. Anpil paran travay lwen lekòl la, pafwa lòt bò dlo, e se sèlman jou yo resevwa bilten an yo dekouvri rezilta pitit yo.
Teknoloji dijital, yon zouti ki alapòte lekòl yo
Telefòn nan deja fè pati lavi chak jou. Dapre DataReportal, nan fen ane 2025 Ayiti te gen anviwon 10,1 milyon koneksyon mobil, sa ki egal 84,6 % popilasyon an, ak 4,69 milyon moun ki itilize entènèt.
Kidonk, pou yon lekòl ayisyen, teknoloji dijital ki itil la se pa sa ki mande gwo ekipman, men sa ki kenbe kont reyalite sou teren an :
- Li sèvi anvan tout bagay sou yon telefòn.
- Li kontinye mache lè entènèt la koupe, epi li voye done yo kou koneksyon an tounen.
- Li pale kreyòl menm jan li pale franse.
- Li pa mande pou w retape tout bagay : li pati de lis lekòl la deja genyen yo.
- Li pwoteje done elèv yo epi li pa janm melanje done yon lekòl ak done yon lòt.
Sa ministè a ap prepare
MENFP a fè fyabilite done yo ak modènizasyon jesyon lekòl yo tounen yon chantye. Apre li fin pibliye resansman 2024-2025 la, li louvri an janvye 2026 atelye preparatwa pou yon Konferans nasyonal sou refondasyon sistèm edikatif la.
Pou lekòl yo, konsekans lan konkrè : lekòl ki kenbe rejis konplè e ajou (elèv, klas, pwofesè, rezilta) ap pi pare pou reponn demann ministè a epi pou patisipe nan modènizasyon sa a.
Sa Skoleda pote pou lekòl ayisyen yo
Skoleda se yon lojisyèl jesyon lekòl Cybalgo fè pou lekòl Ayiti yo. Li mete nan menm kote tout sa ki te gaye :
- Elèv yo ak klas yo, soti nan preskolè rive nan segondè, dapre sik MENFP yo.
- Nòt yo, bilten yo ak palmarès (klasman) an, ki kalkile otomatikman apati nòt ki antre yo.
- Frè lekòl la, ak vèsman yo, resi yo ak balans chak elèv.
- Prezans yo, ki pran pou chak kou, ak estatistik absans yo.
- Espas paran yo, pou swiv lekòl pitit yo depi Ayiti oswa depi lòt bò dlo.
- Yon titè IA, ki repase leson yo ak elèv yo, an kreyòl kou an franse.
Sous
- Le Nouvelliste — MENFP Shares Key Data from the 2024-2025 National School Census (16 décembre 2025)
- Le Nouvelliste — Education Reform: MENFP Launches Preparatory Workshops Ahead of National Conference (janvier 2026)
- Contribution conjointe à l'Examen périodique universel de l'ONU (Haïti), citant le recensement scolaire 2015-2016
- DataReportal — Digital 2026: Haiti